(ਪੰਕਜ ਸੋਨੀ ) :- ਫੇਸਬੁੱਕ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ, ਯੂਟਿਊਬ, ਐਕਸ (ਟਵਿੱਟਰ),ਵਰਗੇ 26 ਵੱਡੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੋਏ ਬਣ
ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਓਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੜਕੰਪ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫੇਸਬੁੱਕ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ, ਯੂਟਿਊਬ, ਐਕਸ (ਟਵਿੱਟਰ), ਲਿੰਕਡਇਨ ਤੇ ਰੈਡਿਟ ਵਰਗੇ 26 ਵੱਡੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਗੁਰੂਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬੈਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਝਟਕੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ – ਦੋਸਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਕੱਟ ਗਏ ਹਨ!
ਕਿਉਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਵੱਡਾ ਬੈਨ?
ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ –
7 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਓ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਛੱਡੋ!
3 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਡੈਡਲਾਈਨ ਮੁੱਕੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅਰਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
4 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈ-ਲੇਵਲ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ ਤੇ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਬੈਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਰੋਕਣ ਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਆਨਲਾਈਨ ਵਿਰੋਧ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮਚਿਆ ਹੜਕੰਪ – ਨੌਜਵਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ
ਲਗਭਗ 70 ਲੱਖ ਨੇਪਾਲੀ ਨੌਜਵਾਨ, ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਲਈ ਫੇਸਬੁੱਕ ਮੈਸੇਂਜਰ ਤੇ ਵਟਸਐਪ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
ਬੈਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਘਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਨਲਾਈਨ ਬਿਜ਼ਨਸ, ਕਲਾਸਾਂ ਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਅਪਡੇਟ ਸਭ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਡਰ – ਕੀ ਇੱਥੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਐਸਾ?
ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇੱਥੇ ਵੀ ਕਦੇ ਐਸਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਈਟੀ ਰੂਲਜ਼ 2021 ਲਾਗੂ ਹਨ ਜੋ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਨਿਯਮ ਨਾ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ TikTok, PUBG ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਚੀਨੀ ਐਪਸ ਬੈਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਬੈਨ ਲਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ 80 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੰਟੈਂਟ ਕੰਟਰੋਲ ਤੇ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਨੇਹਾ
ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੁਨੇਹਾ ਹੈ –
ਸਰਕਾਰਾਂ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਇੱਕ ਝਟਕੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ!
